WCAG 2.2 AA Deelonderzoek content formulieren gemeente Wierden
Dit rapport beschrijft de resultaten van het deelonderzoek naar de toegankelijkheid van de content van de formulieren op wierden.nl
Het onderzoek is uitgevoerd conform WCAG 2.2 niveau A en AA (EN 301 549), volgens de evaluatiemethode WCAG-EM.
Samenvatting
Dit onderzoek is door Shift2 uitgevoerd tussen 9 maart 2026 en 23 maart 2026 in opdracht van de gemeente Wierden. Voor dit deelonderzoek is een representatieve steekproef samengesteld uit 3 formulieren met in het totaal 9 processtappen met verschillende kenmerken en complexiteitsniveaus.
De onderzochte content voldoet niet volledig aan WCAG 2.2 niveau A en AA.
In dit deelonderzoek zijn 30 succescriteria beoordeeld. Er wordt voldaan aan 26 van deze 30 succescriteria (87%). Bij 4 succescriteria zijn afwijkingen vastgesteld.
De onderzochte pagina's zijn grotendeels goed toegankelijk. Koppen, labels, linkteksten en interactieve elementen zijn correct en consistent toegepast.
De aandachtspunten zitten vooral in ontbrekende invoer-instructies. Bij velden als "Postcode en woonplaats" en "Namen bruidspaar" is het voor gebruikers niet duidelijk wat er precies wordt verwacht. Ook de autofill-ondersteuning is op meerdere formulieren niet correct ingesteld. Dit raakt met name gebruikers met een motorische beperking of dyslexie.
Bij 2 van de 3 formulieren herhaalt de staptitel de naam van het formulier in plaats van de inhoud van de stap te beschrijven. Dit bemoeilijkt de navigatie via koppen voor gebruikers met een schermlezer.
Wij adviseren om content periodiek te controleren op terugkerende patronen van toegankelijkheidsproblemen en toegankelijkheid structureel te borgen in het beheer- en publicatieproces van formulieren.
Over dit onderzoek
Voor de formulieren binnen de Shift2-omgeving is een deelonderzoek uitgevoerd naar de toegankelijkheid van de content, om vast te stellen in hoeverre deze voldoet aan WCAG 2.2 niveau A en AA (EN 301 549).
De geldigheid van dit onderzoeksrapport bedraagt maximaal drie jaar. Bij substantiële wijzigingen in de content of het publicatieproces adviseren wij een aanvullend of nieuw onderzoek uit te laten voeren.
Afbakening van het deelonderzoek
Dit deelonderzoek heeft uitsluitend betrekking op de content van de formulieren binnen de Shift2-omgeving die door de organisatie via het beheersysteem kan worden ingevoerd of aangepast.
Bij dit onderzoek zijn 30 van de 55 succescriteria van WCAG 2.2 niveau A en AA beoordeeld.
De overige 25 succescriteria hebben betrekking op de technische basis van de formulieren en worden beoordeeld in het afzonderlijk deelonderzoek techniek.
Beide deelonderzoeken vormen gezamenlijk de volledige beoordeling van de formulieren binnen de Shift2-omgeving.
Succescriteria beoordeeld in het technisch deelonderzoek
Onderstaande succescriteria zijn in dit contentonderzoek niet beoordeeld en vallen onder het afzonderlijke deelonderzoek techniek:
| SC | Naam | Niveau | Reden van uitsluiting |
|---|---|---|---|
| 3.3.1 | Foutidentificatie | A | Formuliervalidatie wordt volledig door het systeem afgehandeld |
| 3.3.3 | Foutsuggestie | AA | Foutsuggesties worden door het systeem gegenereerd |
| 3.3.7 | Overbodige invoer | A | Het hergebruik van eerder ingevoerde gegevens binnen processen is binnen het platform technisch ingericht en wordt centraal beheerd. |
Reikwijdte en werkwijze
Het onderzoek is uitgevoerd op basis van een representatieve steekproef van formulieren binnen de Shift2-omgeving. Binnen deze steekproef zijn de aangetroffen toegankelijkheidsproblemen zo concreet mogelijk beschreven, inclusief verwijzing naar het betreffende formulier of formulieronderdeel. Waar mogelijk is een aanbeveling opgenomen om de afwijking te verhelpen.
Dit onderzoek biedt geen uitputtend overzicht van alle mogelijke toegankelijkheidsproblemen. De bevindingen vormen een momentopname van de situatie ten tijde van het onderzoek.
Wat is WCAG?
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) zijn internationaal erkende richtlijnen voor digitale toegankelijkheid, opgebouwd rond vier principes: Waarneembaar, Bedienbaar, Begrijpelijk en Robuust. Binnen deze principes zijn meetbare succescriteria vastgesteld. Meer informatie: WCAG 2.2 (Nederlandse vertaling)
Overzicht resultaten
De resultaten zijn weergegeven in twee overzichten: per succescriterium en per WCAG-principe.
Resultaten per succecriterium
Succescriterium | Niveau | Resultaat |
|---|---|---|
1.1.1 Niet-tekstuele content | A | Voldoet |
1.2.1 Louter-geluid en louter-videobeeld (vooraf opgenomen) | A | Niet aanwezig |
1.1.1 Niet-tekstuele content | A | Voldoet |
1.2.1 Louter-geluid en louter-videobeeld (vooraf opgenomen) | A | Niet aanwezig |
1.2.2 Ondertitels voor doven en slechthorenden (vooraf opgenomen) | A | Niet aanwezig |
1.2.3 Audiodescriptie of media-alternatief (vooraf opgenomen) | A | Niet aanwezig |
1.2.4 Ondertitels voor doven en slechthorenden (live) | AA | Niet aanwezig |
1.2.5 Audiodescriptie (vooraf opgenomen) | AA | Niet aanwezig |
1.3.1 Info en relaties | A | Voldoet |
1.3.2 Betekenisvolle volgorde | A | Voldoet |
1.3.3 Zintuiglijke eigenschappen | A | Voldoet |
1.3.5 Identificeer het doel van de input | AA | Voldoet niet |
1.4.1 Gebruik van kleur | A | Voldoet |
1.4.2 Geluidsbediening | A | Voldoet |
1.4.3 Contrast (minimum) | AA | Voldoet |
1.4.5 Afbeeldingen van tekst | AA | Voldoet |
1.4.10 Reflow | AA | Voldoet |
1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content | AA | Voldoet |
2.1.2 Geen toetsenbordval | A | Voldoet |
2.1.4 Enkel teken sneltoetsen | A | Niet aanwezig |
2.2.2 Pauzeren, stoppen of verbergen | A | Niet aanwezig |
2.3.1 Drie flitsen of beneden drempelwaarde | A | Voldoet |
2.4.2 Paginatitel | A | Voldoet |
2.4.4 Linkdoel (in context) | A | Voldoet |
2.4.6 Koppen en labels | AA | Voldoet niet |
2.5.3 Label in naam | A | Voldoet |
2.5.8 Grootte van het aanwijsgebied (minimum) | AA | Voldoet |
3.1.1 Taal van de pagina | A | Voldoet |
3.1.2 Taal van onderdelen | AA | Voldoet |
3.2.4 Consistente identificatie | AA | Voldoet |
3.3.2 Labels of instructies | A | Voldoet niet |
4.1.2 Naam, rol en waarde | A | Voldoet niet |
Onderzoeksscores
De tabel hieronder laat per WCAG-principe en per WCAG-niveau zien hoeveel succescriteria zijn getoetst en hoeveel daarvan goedgekeurd zijn.
WCAG Principe | Niveau A | Niveau AA | Totaal |
|---|---|---|---|
Waarneembaar | 4 / 9 | 6 / 7 | 10 / 16 |
Bedienbaar | 5 / 7 | 1 / 2 | 6 / 9 |
Begrijpelijk | 1 / 2 | 2 / 2 | 3 / 4 |
Robuust | 0 / 1 | 0 / 0 | 0 / 1 |
Totaal | 12 / 19 | 7 / 11 | 19/ 30 |
Bevindingen
Hieronder worden de vastgestelde afwijkingen beschreven. Per bevinding is de locatie en een beschrijving van het probleem opgenomen, gevolgd door de impact op de gebruiker en een advies om de afwijking te verhelpen.
1.3.5 Identificeer het doel van de input AA
Het doel van formuliervelden voor persoonlijke gegevens (bijv. je naam) moeten door hulpsoftware herkend worden.
1.3.5 Identificeer het doel van de input
Resultaat: Voldoet niet
Bevinding 1 (SC 1.3.5)
- Stap 1 - Reactieformulier Vernieuwing Speelplek De Stouwe Europaring Oostzijde
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde-0 - Stap 1 - Gegevens (Aanmelden updates Zenderink)
https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/gegevens-0-1
Op deze pagina's heeft het veld "Voornaam" de waarde autocomplete="name". Dit is de verkeerde waarde: name staat voor de volledige naam, dus vult de browser bij autofill zowel de voornaam als de achternaam in. Dit is een probleem voor mensen die afhankelijk zijn van autofill, zoals mensen met een motorische beperking of mensen die moeite hebben met typen.
Advies
Vervang bij het veld "Voornaam" het autocomplete attribuut "name" door "given-name".
Bevinding 2 (SC 1.3.5)
- Stap 1 - Reactieformulier Vernieuwing Speelplek De Stouwe Europaring Oostzijde
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde-0 - Stap 1 - Gegevens (Aanmelden updates Zenderink)
https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/gegevens-0-1
Op deze pagina ontbreekt bij het veld "Adres" het autocomplete-attribuut. Hierdoor kan het doel van dit veld niet worden bepaald. Dit is een probleem voor mensen die afhankelijk zijn van autofill, zoals mensen met een motorische beperking of mensen die moeite hebben met typen.
Advies
Voeg bij het veld "Adres" het attribuut autocomplete="street-address" toe.
Bevinding 3 (SC 1.3.5)
Stap 1 - Contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel-0
Op deze pagina staat een formulier waarbij het veld "Telefoonnummer aanvragers" het telefoonnummer van de gebruiker zelf opvraagt. Dit veld heeft geen autocomplete-attribuut, waardoor de browser en hulpsoftware het doel van het veld niet programmatisch kunnen bepalen. Daardoor werkt automatisch invullen (autofill) niet voor dit veld. Dit is een probleem voor mensen met een cognitieve beperking, mensen met dyslexie en mensen met een motorische beperking, die juist baat hebben bij autofill om fouten te vermijden en minder te hoeven typen.
Advies
Voeg bij het veld telefoonnummer het attribuut autocomplete="tel-national" toe.
2.4.6 Koppen en labels AA
Gebruik duidelijke koppen en tekstlabels die het onderwerp of doel beschrijven.
2.4.6 Koppen en labels
Resultaat: Voldoet niet
Bevinding 1 (SC 2.4.6)
- Stap 1 - Reactieformulier Vernieuwing Speelplek De Stouwe Europaring Oostzijde
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde-0 - Stap 1 - Contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel-0
Op deze pagina's is de staptitel (h2) niet beschrijvend voor de inhoud van de stap. De h2 herhaalt de naam van het formulier terwijl de stap gaat over het invullen van persoonsgegevens en een reactie. Gebruikers die via koppen navigeren zoals mensen die een schermlezer gebruiken kunnen op basis van deze kop niet opmaken wat er in de stap van hen wordt verwacht.
Advies
Vervang de h2 door een beschrijvende staptitel die aangeeft wat er in de stap wordt gevraagd. Bijvoorbeeld: "Uw gegevens en reactie".
3.3.2 Labels of instructies A
Invoervelden hebben duidelijke tekstlabels of instructies.
3.3.2 Labels of instructies
Resultaat: Voldoet niet
Bevinding 1 (SC 3.3.2)
Stap 1 - Gegevens (Aanmelden updates Zenderink)
https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/gegevens-0-1
Op de pagina staat een formulierveld met het label "Postcode en woonplaats". Dit label is gekoppeld aan één enkel tekstveld. Het veld verwacht twee afzonderlijke gegevens namelijk een postcode én een woonplaats. Er ontbreekt een instructie over het verwachte invoerformaat. Het is voor de gebruiker niet duidelijk hoe de gegevens gecombineerd moeten worden ingevoerd: alleen de postcode, alleen de woonplaats, of beide achter elkaar (en zo ja, in welke volgorde en met welk scheidingsteken). Er is geen placeholder of instructietekst aanwezig die dit verduidelijkt. Dit is een probleem voor mensen die hulpsoftware gebruiken en voor gebruikers die niet bekend zijn met het verwachte invoerformaat.
Advies
Maak twee afzonderlijke velden met elk een eigen label: "Postcode" en "Woonplaats".
Bevinding 2 (SC 3.3.2)
Stap 1 - Contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel-0
Op de pagina staat een tekstveld met het label "Namen bruidspaar". Het label geeft niet aan welke invoer wordt verwacht. Het is nu onduidelijk of de gebruiker de volledige namen van beide partners afzonderlijk moet invullen, de gecombineerde huwelijksnaam of een andere notatie. Zonder instructie moet de gebruiker gokken wat de gemeente bedoelt. Dit is een probleem voor mensen met een cognitieve beperking, maar ook voor alle andere gebruikers die niet vertrouwd zijn met dit soort formulieren.
Advies
Voeg een instructie toe direct onder het label die aangeeft welke invoer wordt verwacht en in welk formaat. Bijvoorbeeld: "Vul de voor- en achternamen van beide partners in, gescheiden door 'en'
4.1.2 Naam, rol en waarde A
Software begrijpt de naam en rol van elementen. Ook de waarde, status of eigenschappen van elementen kunnen worden bepaald.
4.1.2 Naam, rol en waarde
Resultaat: Voldoet niet
Bevinding 1 (SC 4.1.2)
Stap 1 - Contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel-0
Op de pagina is het veld "Telefoonnummer aanvragers" aangemaakt als een numeriek veld (type="number"). Een screenreader kondigt het veld hierdoor aan als een optelbaar getal in plaats van een telefoonnummer. Dit is verwarrend voor gebruikers die afhankelijk zijn van een screenreader.
Advies
Vervang het numerieke veld door het telefoonnummerveld dat beschikbaar is in het formuliersysteem. Dat veld heeft type="tel" en bevat ook een instructie over het verwachte formaat.
Opmerkingen
Hieronder worden de opmerkingen beschreven. Per opmerking is de locatie en een beschrijving van het probleem opgenomen, gevolgd door een advies.
1.3.3 Zintuiglijke eigenschappen A
Verwijs niet naar vorm, locatie, kleur, omvang, oriëntatie of geluid.
1.3.3 Zintuiglijke eigenschappen
Resultaat: Voldoet maar met opmerking
Opmerking 1 (SC 1.3.3)
- Stap 1 - Reactieformulier Vernieuwing Speelplek De Stouwe Europaring Oostzijde
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde-0 - Stap 2 - Controleren (Reactieformulier)
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/overzicht-1
Op deze pagina's staat in de introductietekst de zin "Hieronder een overzicht van de huidige speellocaties." Dit overzicht staat er echter niet. Na de introductietekst volgen direct de invulvelden van het formulier. Daardoor missen alle gebruikers informatie die bedoeld is om het formulier goed in te kunnen vullen. Hetzelfde probleem doet zich voor op de pagina "Overzicht" (stap 2), waar exact dezelfde introductietekst wordt gebruikt.Dit wordt niet afgekeurd omdat de verwijzing "hieronder" voor geen enkele gebruiker werkt: het overzicht ontbreekt volledig. Er is daardoor geen sprake van een ongelijke toegankelijkheidssituatie op basis van zintuiglijke kenmerken.
Advies
Voeg het overzicht van de huidige speellocaties toe aan de pagina, direct na de introductietekst. Staat het overzicht elders, vervang de verwijzing dan door een link, bijvoorbeeld: "Bekijk het overzicht van de huidige speellocaties."
1.4.3 Contrast (minimum) AA
Alle teksten moeten voldoende kleurcontrast hebben. Tip: gebruik de Colour Contrast Analyzer om het kleurcontrast te bepalen.
1.4.3 Contrast (minimum)
Resultaat: Voldoet maar met opmerking
Opmerking 1 (SC 1.4.3)
Op pagina's met formulieren is een versie voor hoog contrast aanwezig. Deze is aan te zetten door middel van een zogenaamde "contrast switch". Dit succescriterium is volledig getest in de modus voor hoog contrast. De versie voor hoog contrast wordt gezien als een alternatief voor de standaard versie.Hierdoor kunnen er contrastproblemen zijn in de standaard versie. Deze zijn verder niet beoordeeld.
Advies
We adviseren om ook de standaard versie te voorzien van voldoende kleurcontrast in alle teksten. Dit bevordert de toegankelijkheid van de website voor bezoekers met een zichtbeperking.Teksten met voldoende kleurcontrast lezen ook makkelijker voor alle lezers. Het lezen is hierdoor minder intensief, kost minder energie en het lezen wordt (onbewust) als prettiger ervaren. Hierdoor is de lezer eerder geneigd om over te gaan tot activatie.De versie voor hoog contrast kan dan vervolgens ingezet worden voor een "verhoogd contrast", waarbij wordt voldaan aan succescriterium WCAG 1.4.6 Verhoogd contrast (niveau AAA).
1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content AA
Niet-tekstuele content op je website heeft voldoende kleurcontrast (3,0:1). Denk bijvoorbeeld aan belangrijke afbeeldingen en formuliervelden.
1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content
Resultaat: Voldoet maar met opmerking
Opmerking 1 (SC 1.4.11)
Op pagina's met formulieren is een versie voor hoog contrast aanwezig. Deze is aan te zetten door middel van een zogenaamde "contrast switch".Dit succescriterium is volledig getest in de modus voor hoog contrast. De versie voor hoog contrast wordt gezien als een alternatief voor de standaard versie.Hierdoor kunnen er contrastproblemen zijn in de standaard versie. Deze zijn verder niet beoordeeld.
Advies
Voorzie ook de standaard versie van voldoende kleurcontrast voor alle grafische elementen. Dit bevordert de toegankelijkheid van de website voor bezoekers met een zichtbeperking.De versie voor hoog contrast kan dan vervolgens ingezet worden voor een "verhoogd contrast".
Borging en vervolg
Omdat het onderzoek is uitgevoerd op basis van een steekproef, kunnen vergelijkbare afwijkingen ook voorkomen in formulieren die niet zijn onderzocht. Het is daarom raadzaam om alle online formulieren te controleren op vergelijkbare patronen en deze structureel te monitoren.
Daarnaast kunnen wijzigingen in de content van formulieren of in het publicatieproces nieuwe toegankelijkheidsrisico's met zich meebrengen. Structurele aandacht voor toegankelijkheid en periodieke herbeoordeling van de formulieren blijven daarom noodzakelijk.
Onderzoeksdetails
Dit hoofdstuk bevat de onderzoeksverantwoording: de scope en steekproef van het onderzoek, de gehanteerde methode en de hulpmiddelen waarmee is getest.
Scope
Bij de URL staat de reden waarom een gedeelte wel of niet is meegenomen. Dit is conform de regels voor het bepalen van de scope in de evaluatiemethode WCAG-EM.
- https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/gegevens-0-1 (URI-basis)
- https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel-0 (URI-basis)
- https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde-0 (URI-basis)
Steekproef
Dit onderzoek is uitgevoerd op basis van een steekproef. De wijze waarop de steekproef is bepaald staat voorgeschreven in het evaluatiedocument WCAG-EM. Als een proces is meegenomen in het onderzoek staan ook alle procespagina’s in de steekproef vermeld. Zie: https://www.digitoegankelijk.nl/aanpak/toegankelijkheidsonderzoek.
Volledige steekproef
- Stap 1 - Reactieformulier Vernieuwing Speelplek De Stouwe Europaring Oostzijde
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde-0 - Stap 2 - Controleren (Reactieformulier)
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/overzicht-1 - Stap3 -voltooid (reactieformulier)
https://www.wierden.nl/form/reactieformulier-vernieuwing-speelplek-de-stouwe-europaring-oostzijde/voltooid - Stap 1 - Gegevens (Aanmelden updates Zenderink)
https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/gegevens-0-1 - Stap 2 - Controleren (Aanmelden updates Zenderink)
https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/overzicht-1 - Stap 3 - Voltooid (Aanmelden updates Zenderink)
https://www.wierden.nl/form/aanmelden-updates-zenderink/voltooid - Stap 1 - Contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel-0 - Stap 2 - Controleren (Contactformulier trouwambtenaar)
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/overzicht-1 - Stap 3 - Voltooid (Contactformulier trouwambtenaar)
https://www.wierden.nl/form/contactformulier-trouwambtenaar-bert-groothengel/voltooid
Onderzoeksmethode en technieken
Dit onderzoek is uitgevoerd conform de evaluatiemethode WCAG-EM. Deze methode is aanbevolen door DigiToegankelijk (Logius). Bij het uitvoeren van dit onderzoek is ervan uitgegaan dat alle technieken van het W3C ondersteund worden en dus gebruikt mogen worden.
Testomgeving
Het basisniveau van ondersteuning bestaat uit gangbare webbrowsers en hulptechnologieën. Het onderzoek is uitgevoerd met:
- Google Chrome 145 (primair);
- Mozilla Firefox 147;
- Microsoft Edge 145;
- NVDA (Windows) in combinatie met Google Chrome;
Technologieën
- DOM
- HTML
- CSS